Η σεξουαλική επαφή μειώνει το στρες, αλλά το αποτέλεσμα είναι προσωρινό, λέει μελέτη

Παρά το γεγονός ότι το σεξ λειτουργεί σχεδόν αυτόματα ως «αντίδοτο» στο στρες, τα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν μια πιο σύνθετη πραγματικότητα. Σε νέα μελέτη που δημοσιεύεται στο περιοδικό Archives of Sexual Behavior σημειώνεται ότι η σεξουαλική επαφή μπορεί πράγματι να μειώσει την ένταση και το άγχος την ίδια ημέρα που συμβαίνει, όμως αυτή το θετικό αποτέλεσμα είναι παροδικό. Ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι καθοριστικό ρόλο δεν παίζει μόνο το αν υπάρχει σεξ, αλλά και ο λόγος για τον οποίο συμβαίνει.

Όπως διαβάζουμε στο PsyPost, η ιδέα ότι η σωματική οικειότητα ανακουφίζει από το στρες δεν είναι αυθαίρετη. Ψυχολογικές και νευροβιολογικές θεωρίες δείχνουν ότι η σωματική επαφή ενεργοποιεί μηχανισμούς που καταπραΰνουν το νευρικό σύστημα. Κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής δραστηριότητας απελευθερώνονται ορμόνες όπως η ωκυτοκίνη και ενδογενή οπιοειδή, ουσίες που συνδέονται με το αίσθημα ασφάλειας και τη μείωση της έντασης. Ωστόσο, η διάρκεια της επίδρασής τους παραμένει ερώτημα.

Το σεξ ως προσωρινό «αντίδοτο» στο στρες

Παλαιότερες έρευνες είχαν δείξει ότι η συχνή σεξουαλική δραστηριότητα σχετίζεται με υψηλότερη ικανοποίηση από τη ζωή και καλύτερη διάθεση. Οι περισσότερες, όμως, βασίζονταν σε μικρά δείγματα ή σε ομάδες όπως φοιτητές και ηλικιωμένους, χωρίς να εξετάζουν την καθημερινή εναλλαγή στρες και σεξ. Η πρόσφατη μελέτη επιχείρησε να καλύψει αυτό το κενό, εστιάζοντας στην καθημερινή εμπειρία ζευγαριών που βρίσκονταν στα πρώτα στάδια του γάμου τους.

Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από περισσότερα από 300 νεόνυμφα ζευγάρια, τα οποία για δύο εβδομάδες κατέγραφαν καθημερινά αν είχαν σεξουαλική επαφή, πόσο στρες και άγχος ένιωθαν και πώς βίωναν τη σχέση τους. Η μεθοδολογία αυτή επέτρεψε την αποτύπωση της πραγματικής ζωής, χωρίς να βασίζεται σε γενικές αναμνήσεις ή εκ των υστέρων εκτιμήσεις. Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε και στο κίνητρο πίσω από τη σεξουαλική επαφή.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τις ημέρες που τα ζευγάρια είχαν σεξ, τα επίπεδα στρες ήταν χαμηλότερα. Το εύρημα αυτό ίσχυε τόσο για άνδρες όσο και για γυναίκες και δεν επηρεαζόταν από το πόσο ικανοποιημένοι δήλωναν γενικά από τον γάμο τους. Με απλά λόγια, το σεξ φάνηκε να λειτουργεί ως άμεσο «φρένο» στο στρες της ημέρας, ανεξάρτητα από άλλους παράγοντες που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη διάθεση.

Γιατί η ανακούφιση δεν κρατά περισσότερο

Ωστόσο, η εικόνα αλλάζει όταν εξετάζεται η επόμενη ημέρα. Η μείωση του στρες δεν διατηρούνταν στο χρόνο και δεν υπήρχε ένδειξη ότι η σεξουαλική επαφή προσέφερε προστασία για το επόμενο 24ωρο. Ακόμη και όταν το σεξ ήταν ιδιαίτερα ικανοποιητικό, το όφελος φαινόταν να εξαντλείται μέσα στην ίδια ημέρα. Αυτό υποδηλώνει ότι οι ευεργετικές επιδράσεις είναι μάλλον βραχύβιες και δεν λειτουργούν σωρευτικά.

Όταν το κίνητρο καθορίζει το αποτέλεσμα

Το πιο κρίσιμο εύρημα, όμως, αφορούσε τα κίνητρα. Όταν οι συμμετέχοντες δήλωναν ότι έκαναν σεξ για να αποφύγουν καβγάδες, εντάσεις ή δυσαρέσκεια του συντρόφου, την επόμενη ημέρα εμφάνιζαν αυξημένο στρες. Με άλλα λόγια, το σεξ ως «μέσο αποφυγής» όχι μόνο δεν βοηθούσε, αλλά επιβάρυνε ψυχολογικά. Αντίθετα, όταν το κίνητρο ήταν θετικό –η επιθυμία να ευχαριστήσουν τον σύντροφό τους– υπήρχαν ενδείξεις για μικρότερη ένταση την επόμενη ημέρα, αν και το εύρημα αυτό δεν ήταν απόλυτα σταθερό.

Όπως προκύπτει από τη μελέτη, το σεξ δεν είναι αδιάφορο για την ψυχική υγεία. Αντίθετα, φαίνεται να προσφέρει μια προσωρινή ανακούφιση, χωρίς όμως να μπορεί να αντικαταστήσει την ουσιαστική αντιμετώπιση των πηγών στρες. Επιπλέον, η έρευνα περιορίστηκε σε νεόνυμφους, κυρίως ετεροφυλόφιλους και από παρόμοιο κοινωνικό υπόβαθρο, γεγονός που δεν επιτρέπει γενικεύσεις σε όλες τις σχέσεις. Το βασικό μήνυμα είναι σαφές: το σεξ μπορεί να βοηθά, αλλά το «γιατί» έχει τελικά μεγαλύτερη σημασία από το «αν».